8ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γνωσιακών και Συμπεριφορικών Σπουδών 2024, Αθήνα
Π. Δ. Καρατζά, Μ. Λεμονούδη
Σκοπός της παρούσας εισήγησης είναι η παρουσίαση βιβλιογραφικών δεδομένων αναφορικά με την αποσαφήνιση της έννοιας του χρόνιου αισθήματος μοναξιάς, από τι αποτελείται, πως εξηγείται, τι συνέπειες επιφέρει και πως αντιμετωπίζεται. Οι έρευνες που έχουν μελετήσει το αίσθημα της μοναξιάς πολλαπλασιάζονται ανά δεκαετία. Το φαινόμενο έχει μελετηθεί ως προς τους παράγοντες που το προκαλούν και το συντηρούν, καθώς και ως προς τις συνέπειες που επιφέρει στη σωματική και ψυχική υγεία. Οι παράγοντες που συμβάλουν στην έναρξη και τη διατήρηση του αισθήματος της μοναξιάς είναι γνωσιακοί όπως ο προκατειλημμένος τρόπος επεξεργασίας κοινωνικών ερεθισμάτων, συμπεριφορικοί όπως η αποφυγή κοινωνικών καταστάσεων, και βιολογικοί που συμβάλουν στη ρύθμιση του στρες. Δύο μοντέλα έχουν δημιουργηθεί για να εξηγήσουν πως το αίσθημα της μοναξιάς από παροδικό γίνεται χρόνιο, δίνοντας έμφαση στις δυσλειτουργικές γνωσίες που το συνοδεύουν. Παρά τις προσαρμοστικές του ιδιότητες, το αίσθημα της μοναξιάς άπαξ και γίνει χρόνιο έχει καταστροφικές συνέπειες για το άτομο που το βιώνει. Έχει αναδειχθεί πως το χρόνιο αίσθημα της μοναξιάς είναι παράγοντας κινδύνου για σωματικές (αυξημένη συστολική αρτηριακή πίεση) και ψυχικές διαταραχές (κατάθλιψη, κοινωνικό άγχος, ψύχωση), καθώς και παράγοντας διατήρησης για κάποιες από αυτές, λειτουργώντας ως διαδιαγνωστικός μηχανισμός. Η παρέμβαση που προτείνεται για το χρόνιο αίσθημα της μοναξιάς είναι η Γνωσιακή – Συμπεριφοριστική Θεραπεία (ΓΣΘ). Ωστόσο, τα πρωτόκολλα που έχουν δημιουργηθεί και στοχεύουν αποκλειστικά στη μοναξιά είναι περιορισμένα, βασισμένα στην τεχνολογία, και η αποτελεσματικότητα τους δεν έχει μελετηθεί επαρκώς. Συμπερασματικά χρειάζεται να διεξαχθεί περαιτέρω έρευνα για την ανεύρεση συγκεκριμένων στοιχείων και τεχνικών της ΓΣΘ που συμβάλουν στη μείωση της μοναξιάς με σκοπό τη δημιουργία ενός πρωτοκόλλου για ατομική, πρόσωπο-με-πρόσωπο θεραπεία το οποίο στοχεύει αποκλειστικά στο χρόνιο αίσθημα αυτής.
Κατεβάστε την παρουσίαση σε μορφή pdf.